Bình chọn
Đánh giá của bạn về Cổng thông tin điện tử?
42 người đã bình chọn
 Thống kê truy cập
Thống kê: 25.025
Online: 1062

TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA

Người Mường Tân Lập, thuộc nhóm người “Mường trong” - Mường Thanh Hóa, người Mường gốc là người Việt cổ, người Mường có đặc điểm riêng về tiếng nói, ăn mặc, phong tục tập quán, nhà ở (bàng nhà sàn truyền thong). Người Mường đã định cư với nghề làm lúa nước từ lâu đời và tục ngữ dân gian có câu:

“Nơi trũng làm ruộng

Nơi bằng làm nương

Nơi sườn dốc làm nhà mà ở...”

Người Mường Tân Lập (Mường Ai), nổi tiếng khéo léo trong ăn nói, giao tiếp, tính tình nhẹ nhàng tình cảm, cởi mở, song cũng rất sắc sảo trong hát giao duyên đối đáp:

“Xường Mường Ai, đứt quai Mường Ồng”

Lời hát “Xường” của người Mường Ai sắc bén đến mức làm cho gánh Xường của người Mường Ống đứt cả dây quang gánh giữa đường, không tìm thấy đường về. Văn học dân gian có đủ các hệ thống, từ truyện thần thoại, truyện cố tích, đến ca dao, tục ngữ, giai thoại văn học. Các cô gái Mường Ai cất tiếng xương lên “... cá dưới sông suối quên bơi, hoẵng nai trên rừng quên ăn cỏ, ngọn lửa trong bếp nhà sàn quên cháy...”. Nổi bật của

 

văn hóa dân gian Mường là sử thi “Đẻ đất, đẻ nước”, (Mo trêu), hát xường, hát ru (lếu lêu) truyện thơ tình lãng mạn, truyền thuyết dân gian “Nàng Ờm, chàng Bồng Hương”; “Nàng Nga, chàng Hai Mối”; “Nàng út chót, Đạo Hồ Liêu”; múa Pôồn Pôông cồng, chiêng, sắc bùa trong các ngày lễ hội... luôn được lưu truyền, gìn giữ trong nhân dân, trong các làng xóm ở địa phương.

Người miền xuôi (người Kinh) theo tiếng gọi của Đảng lên phát triển xây dựng kinh tế, văn hóa miền núi, đến khai hoang, vỡ hóa, lập làng, lập xóm ở “Bưa Mu” - Đất Mường Ai (xã Long Vân). Bà con đồng bào dưới xuôi lên định cư, họ là những con người từ huyện Hoang Hóa lên đây định cư, Hoằng Hóa là một vùng đất hiếu học, có bề dày truyền thống văn hóa - mang đậm nén văn hóa Đông Sơn nổi tiếng thế giới của người Việt cổ.

Người miền xuôi từ các huyện Hoằng Hóa, Đông Sơn lên vùng đất miền núi xa xôi, hoang vu Long Vân, Bá Thước lập nghiệp. Họ đã đóng vai trò tích cực trong việc cung ứng nông cụ, hàng hóa phục vụ đời sống, cách làm ăn, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, trồng trọt, chăn nuôi... đặc biệt là đưa cây rau bắp cải từ miền xuôi lên trồng trên đất “Bưa Mu”, xã Tân Lập rất hiệu quả, cây rau bắp cải của đồng bào định cư đã nổi tiếng khắp vùng, cung cấp cho cả thị trường Quan

Hóa, Quan Sơn, Mường Lát và vươn tới tận huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình. Ngay từ khi mới đặt chân đến mảnh đất khai hoang “Bưa Mu” - Tân Lập (Long Vân), người Kinh đã có mối quan hệ thân thiện, mật thiết, gắn bó, gần gũi, chan hòa với Người Mường - dân bản địa, tôn trọng những tập quán tốt đẹp của người Mường, cùng người Mường chung tay góp sức xây dựng, quê hương mới ngày một phát triển đi lên, cuộc sống của nhân dân ngày càng tự do, ấm no và hạnh phúc.

Từ năm 1954 trở về trước, các đình, chùa, miếu mạo, nhà thờ ở đây chủ yếu là mồi một làng có một nhà thờ thổ công “nhà thần” “nhà ngài”, ngoài ra còn có nhà thờ riêng của dòng họ, thờ tồ tiên tại gia. Các ngày lễ tết của người Mường vẫn được duy trì như người Kinh, thế hiện rõ nhất là tết Nguyên đán, thờ cúng gia tiên, cầu xin ông bà phù hộ độ trì bước sang năm mới mạnh khỏe, làm ăn phát lộc, phát tài. Đầu tháng 3 (âm lịch) có lễ trả ơn bố mẹ đã sinh thành, nuôi nấng, dạy dỗ mình khôn lớn. Tháng 3 âm lịch cũng là mùa hoa bông trăng nở khắp các cánh rừng và các điệu múa “Pồn Pôông” được diễn ra trên khắp các bản Mường quê hương.

Đồng bào người Thái, cư trú ở xã Tân Lập, số lượng ít, tuy chỉ chiếm khoảng 5% so với dân số toàn xã, nhưng người Thái là một dân tộc có tiếng nói, chữ viết riêng, mang đậm bản sắc văn hóa “Mường Lâu” và “Mường Khoòng” - Thái Thanh Hóa.

 Liên kết website